Shqipëri

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë
Shko te: navigacion , kërko
Republika e Shqipërisë
Republika e Shqiperise
(Shqip)
Flamur Qendra e armëve
Moto :
"Ti, Shqipëri, më JEP nder, më JEP Emrin Shqiptar"
(Shqip)
"Ti Shqipëri më jep nder, më jep emrin shqiptar"
Anthem : Himni i Flamurit   
(Shqip)
"Himn për të Flamurit"

Hymni i Flamurit instrumental.ogg

Vendndodhja e Shqipërisë (e gjelbër) në kontinentin evropian (gri të errët) - [Legend]
Vendndodhja e   Shqipëri    (Jeshile)

kontinentin evropian    (Gri të errët) - [ Legend ]

Kapital
(Dhe qyteti më i madh)
Tiranë
41 ° 20'N 19 ° 48'E ??/ 41,333 ° N 19,8 ° E / 41,333; 19,8
Gjuhë zyrtare (s) Shqiptare 1
Grupeve etnike 92% shqiptarë ,
6% grekët , [1] [2] të tjerë 2% [3]
Demonym Shqiptar
Qeveri Republikë parlamentare
- President Bamir Topi
- Kryeministri Sali Berisha
Formacion
- Principata e Arbër 1190
- Lidhja e Lezhës Mar 2, 1444
- Pavarësia nga Perandoria Osmane 28 nëntor 1912
- Njohur nga Fuqitë e Mëdha 2 dhjetor 1912
- Kushtetuta e tanishme 28 nëntor 1998
Zonë
- Total 28.748 km 2 ( 143 )
11.100 sq mi
- E ujit (%) 4.7
Popullsi
- 2010 vlerësuar 3.195.000 [4] ( 136 )
- Regjistrimin e vitit 2001 3.069.275 [5]
- Dendësi 111.1/km 2 ( 63 )
327.8/sq mi
GDP ( PPP ) 2010 vlerësuar
- Total 23864000000 $ [6]
- Për frymë $ 7453 [6]
PBB (nominale) 2010 vlerësuar
- Total 11773000000 $ [6]
- Për frymë $ 3677 [6]
Gini (2005) 26.7 [7] (i ulët)
HDI (2010) rritje 0,719 [8] (të lartë) ( 64 )
Monedhë Lek ( ALL )
Zonën orare CET ( UTC +1)
- Summer ( DST ) CEST ( UTC +2)
Drives në e drejtë
ISO 3166 code AL
Internet TLD . El
Prefiksi telefonik 355
1 Greke , maqedonase dhe gjuhët e tjera të rajonit janë të njohura nga qeveria gjuhët e pakicave.

Albania ( Dëgjoj i / æ l b i n e? ? / al-gji-lindur-? , shqiptare : Shqipëri / Shqipëria, gegë shqiptare : Shqipnia / Shqypnia), i njohur zyrtarisht si e Republikës së Shqipërisë ( shqip : Republika e Shqiperise, e theksuar [??publika ? ?cip??i ? s] , gegë shqiptare : Republika e Shqipnísë), është një vend në Europën Juglindore, në Ballkan rajon. Ajo kufizohet nga Mali i Zi në veriperëndim, Kosova [a] në verilindje, të Republikës së Maqedonisë në lindje dhe Greqia në jug dhe juglindje. Ajo ka një bregdet në detin Adriatik në perëndim, dhe në detin Jon në jugperëndim. Kjo është më pak se 72 km (45 mi) nga Italia , të gjithë Ngushticës së Otrantos që lidh detin Adriatik me detin Jon . Shqipëria është anëtare e OKB-së, NATO-s , të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë , Këshilli i Evropës , Organizata Botërore e Tregtisë , Organizatën e Bashkëpunimit Islamik dhe një nga anëtarët themelues të Bashkimit për Mesdheun . Shqipëria ka qenë një kandidat potencial për anëtarësim në Bashkimin Evropian që nga janari 2003, dhe është zyrtarisht aplikuar për anëtarësim në BE më 28 prill 2009. [9]

Shqipëria është një demokraci parlamentare me një ekonomi në tranzicion . Kryeqytetin shqiptar, Tiranë , është shtëpi për rreth 600.000 njerëz 3.000.000 të vendit. [10] e tregut të lirë reformat kanë hapur vendin ndaj investimeve të huaja, sidomos në zhvillimin e energjisë dhe të transportit e infrastrukturës. [11] [12] [13 ] Shqipëria ishte zgjedhur si vend më të lartë në Lonely Planet 's listën e vendeve në top dhjetëshe për të vizituar për 2011. [14]

Përmbajtje

Etimologji

Shqipëria është Mesjetare latine emri i vendit që quhet Shqipëri nga njerëzit e saj. Në greqisht mesjetare , emrin e vendit është Shqipëria ( greqisht : ???????). krahas variante Albanitia, Arbanitia [15]

Emri mund të rrjedhin nga ilire fisi i Albani regjistruar nga Ptolemeu , gjeograf dhe astronomi nga Aleksandria i cili hartoi një hartë në 150 AD [16] që tregon qytetin e Albanopolis [17] (ndodhet në verilindje të Durrësit ).

Emri mund të ketë një vazhdimësi në emër të një zgjidhjeje mesjetare të quajtur Albanon dhe Arbanon, megjithëse nuk është e sigurtë kjo ishte të njëjtin vend. [18] historinë e tij të shkruar në 1079-1080, bizantine historiani Michael Attaliates ishte i pari që i referohen për Albanoi si kishte marrë pjesë në një revoltë kundër Konstandinopojës në 1043 dhe për Arbanitai si subjekte të së Duka i Dyrrachium . [19] Gjatë Mesjetës , shqiptarët e quajtur Arbër tyre vend ose Arbën dhe e quanin veten si arbëreshe ose Arbnesh. [20] [21]

Që në fillim të shekullit të 16-the placename Shqiperia dhe demonym etnike Shqiptarë Arbëria zëvendësohen gradualisht dhe arbëreshë. Ndërsa dy terma janë gjerësisht interpretuar si "Toka e Shqiponjave" dhe "Fëmijët e Shqiponjave", ata rrjedhin nga shqip ndajfolje, që do të thotë "të kuptuarit njëri-tjetrin". [22] [23]

Nën Perandorinë Osmane në Shqipëri u referuar zyrtarisht si Arnavutluk dhe banorëve të tij si Arnauts . [24] Fjala është konsideruar të jetë një metatezë nga fjala Arvanite , e cila ishte mesjetare greke emër për shqiptarët . [25]

Histori

Historia e Shqipërisë
Gjergj Kastrioti.jpg
Kjo kuti: Shiko · flasim · edit

Historinë e Shqipërisë, doli nga faza prehistorike nga shekulli i 4, me të dhënat e para të Ilirisëhistoriografia greko-romak . Territori moderne e Shqipërisë nuk ka homologun në antikitet, i përbërë nga pjesë të krahinave romake të Dalmacisë (jugore Ilirisë ), Maqedoni (veçanërisht Epirit Nova ) dhe Moesia Superior . Territori mbeti nën romak ( bizantin kontrollit) deri në migrimet sllave të shekullit të 7-të, dhe u integrua në Perandorinë bullgare në shekullin e 9-të.

Bërthamën territoriale e shtetit shqiptar i formuar në Mesjetë, si Principatës së Arbër dhe Mbretërinë e Shqipërisë . The dhënat e parapopullit shqiptar si një etnie të veçantë edhe data për këtë periudhë. Në shekullin e 15 ka pasur një seri të konfrontimit në mes të shqiptarëve të udhëhequr nga Skënderbeu dhe avancimin e Perandorisë Osmane . Menjëherë pas vdekjes së Skënderbeut rezistencën e organizuar pushuar dhe vendi u bë pjesë e Perandorisë Osmane. Ajo mbeti nën kontrollin Osman si pjesë e Rumelisë krahinës deri në vitin 1912, kur e parë e pavarur shteti shqiptar ishte shpallur . Formimin e një vetëdije kombëtare shqiptare daton në shekullin e fundit 19 dhe është pjesë e fenomenit më të madhe të rritjes së nacionalizmit nën Perandorinë Osmane . Një jetëshkurtër monarkisë (1914-1925) u pasua nga një edhe më të shkurtër-jetuar e parë e Republikës së Shqipërisë (1925-1928), të zëvendësohet nga një tjetër monarkisë (1928-1939), i cili ishte aneksuar nga Italia fashiste gjatë Luftës së Dytë Botërore. Pas rënies së fuqitë e Boshtit, Shqipëria u bë një shtet komunist, të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë , e cila ishte e dominuar nga Enver Hoxha (v. 1985). Politike të Hoxhës trashëgimtar Ramiz Alia u angazhua për shpërbërjen e " Hoxhaist shteti "gjatë kolapsit më të gjerë të Bllokut Lindor në vitin 1980 më vonë.

Regjimi komunist u rrëzua në 1990, dhe Republika e Shqipërisë u themelua në vitin 1991. Partia e vjetër komuniste ishte shpartalluar në zgjedhjet e marsit 1992, në mes të rënies ekonomike dhe trazirat sociale. Një kriza ekonomike përhapur në fund të 1996 pas dështimit të disa skemat Ponzi që vepronin në vend, piku në 1997 në një kryengritje të armatosur , që çoi në një tjetër emigrimit masiv të shqiptarëve , kryesisht në Itali , Greqi , Zvicër , Gjermani dhe në Veri Amerikë.

Në vitin 1999 vendi u ndikuar nga Lufta e Kosovës , kur një numër i madh i shqiptarëve nga Kosova gjetur strehim në Shqipëri.

Shqipëria u bë anëtare e plotë e NATO-s në vitin 2009. Vendi është aplikuar për anëtarësim në Bashkimin Evropian .

Flamuri i Albania.svg Pavarësi Flamuri i qeverisë shqiptare Përkohshme 1912-1914.gif
Qeveria e Përkohshme
Albania 1914 Flag.gif
Principata e Shqipërisë
Flamuri i Shqipërisë 1926.svg
Republikës së Shqipërisë
Flamuri Kingdom Of Albania.svg
Mbretëria shqiptare
Flamuri i Shqipërisë (1939). SVG
Shqipërinë nën Itali
Flamuri i Albania.svg gjermane zënë
Shqipëria nën Gjermani
Flamuri i Shqipërisë 1946.svg
Komuniste e Shqipërisë
Flamuri i Albania.svg
Republika e Shqipërisë
1912 1912-1914 1914-1925 1925-1928 1928-1939 1939-1943 1943-1944 1944-1992 që nga viti 1992

Ndarjet administrative

Shqipëria është e ndarë në 12 qarqe administrative ( shqip : qark apo prefekturë). Këto qarqe janë 36 rrethe ( shqip : Rreth) dhe 373 bashki ( shqip : bashkia apo komunë). 72 komuna kanë statusin e qytetit ( shqip : qytet). Ka fshatra të përgjithshëm 2980 / komunitetet ( shqiptar : Fshat) në të gjithë Shqipërinë. Çdo rrethit ka këshillin e saj e cila është e përbërë nga disa komuna. Komunat janë niveli i parë i qeverisjes vendore, përgjegjëse për nevojat lokale dhe të zbatimit të ligjit. [26]

Njësitë e Shqipërisë
Qark Kapital Rrethet Komunat Qytetet Fshatrat
1 Berat Berat Berat
Kuçovë
Skrapar
10
2
8
2
1
2
122
18
105
2 Dibër Peshkopi Bulqizë
Dibër
Mat
7
14
10
1
1
2
63
141
76
3 Durrës Durrës Durrës
Krujë
6
4
4
2
62
44
4 Elbasan Elbasan Elbasan
Gramsh
Librazhd
Peqin
20
9
9
5
3
1
2
1
177
95
75
49
5 Fier Fier Fier
Lushnjë
Mallakastër
14
14
8
3
2
1
117
121
40
6 Gjirokastër Gjirokastër Gjirokastër
Përmet
Tepelenë
11
7
8
2
2
2
96
98
77
7 Korçë Korçë Devoll
Kolonjë
Korçë
Pogradec
4
6
14
7
1
2
2
1
44
76
153
72
8 Kukës Kukës Ka
Kukës
Tropojë
3
14
7
1
1
1
30
89
68
9 Lezhë Lezhë Kurbin
Lezhë
Mirditë
2
9
5
2
1
2
26
62
80
10 Shkodër Shkodër Malësi e Madhe
Pukë
Shkodër
5
8
15
1
2
2
56
75
141
11 Tiranë Tiranë Kavajë
Tiranë
8
16
2
3
66
167
12 Vlorë Vlorë Delvinë
Sarandë
Vlorë
3
7
9
1
2
4
38
62
99

Qeveria, politika dhe forcat e armatosura

Shqipëri

Ky artikull është pjesë e serisë:
Politika dhe qeveria e
Shqipëri



Vende të tjera · Atlas
Politika portal
Shiko · flasin · edit

Republikën e Shqipërisë është një demokraci parlamentare themeluar në bazë të një kushtetute të rinovuar në vitin 1998. Zgjedhjet mbahen çdo katër vjet në një dhomë prej 140 vendesh dhomë, Kuvendi Popullor. Në qershor 2002, një kandidat kompromisi, Alfred Moisiu , ish- gjenerali i ushtrisë , u zgjodh për të pasuar presidentin Rexhep Meidani . Zgjedhjet parlamentare në korrik të vitit 2005 solli Sali Berisha , një ish-anëtar i Partisë Komuniste shqiptare, si udhëheqës i Partisë Demokratike, përsëri në pushtet. Presidenti aktual i Bamir Topi u zgjodh nga Parlamenti në korrik 2007.

Euro-Atlantik të Shqipërisë ka qenë qëllimi përfundimtar të qeverive post-komuniste. Ofertën e anëtarësimit të Shqipërisë në BE është vendosur si prioritet nga Komisioni Evropian.

Shqipëria, së bashku me Kroacinë, u bashkua NATO-s, më 1 prill 2009 duke u bërë anëtarë të 27 dhe 28 të Aleancës. [27]

Fuqisë punëtore e Shqipërisë ka vazhduar për të emigruar në Greqi, Itali, Gjermani, pjesët e tjera të Evropës, dhe Amerikës së Veriut. Megjithatë, migrimi është fluksi në rënie ngadalë, si më shumë mundësi dhe më shumë janë zhvilluar në Shqipëri vetë si ekonomia e saj në mënyrë të qëndrueshme zhvillon.

Degës së ekzekutivit

Kreu i shtetit në Shqipëri është President i Republikës. Presidenti zgjidhet për një mandat 5-vjeçar nga Kuvendi i Republikës së Shqipërisë, me votim të fshehtë, që kërkon një shumicë prej 50% +1 të votave të të gjithë deputetëve. Zgjedhjet e ardhshme do të kandidojë në vitin 2012. Presidenti aktual i Republikës është Bamir Topi.

Presidenti ka fuqinë për të garantuar respektimin e kushtetutës dhe të gjitha ligjet, të veprojë si komandant suprem i forcave të armatosura, të ushtrojë detyrat e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, kur Kuvendi nuk është në seancë, dhe të emërojë Kryetarin e Keshilli i Ministrave (kryeministër).

Pushteti ekzekutiv takon Këshillit të Ministrave (kabineti). Kryetari i Këshillit (kryeministër), është emëruar nga presidenti, ministrat janë të emëruar nga presidenti në bazë të rekomandimit të kryeministrit. Kuvendi Popullor duhet të japë miratimin përfundimtar të përbërjen e Këshillit. Këshilli është përgjegjës për kryerjen e dy politikave të jashtme dhe të brendshme. Ajo drejton dhe kontrollon veprimtarinë e ministrive dhe organeve të tjera shtetërore.

President Bamir Topi PD 20 korrik 2007
Kryeministri Sali Berisha PD 9 shtator 2009

Degës legjislative

Kuvendi i Republikës së Shqipërisë (Kuvendi i Republikës se Shqiperise) është organi ligjvënës në Shqipëri. Nuk janë 140 deputetë në Kuvend, të cilat janë zgjedhur përmes një parti me lista përfaqësimit proporcional të sistemit. Kryetari i Kuvendit (ose Kryetari) ka dy deputetë dhe karrige të Kuvendit. Ka 15 komisione të përhershme, ose të komiteteve. Zgjedhjet parlamentare mbahen të paktën çdo katër vjet.

Kuvendi e ka fuqinë të vendosin drejtimin e politikës së brendshme dhe të jashtme, të miratojë ose të amendojë kushtetutën; shpallë luftë një shtet tjetër, ratifikojnë ose anulojë traktatet ndërkombëtare; zgjedh Presidentin e Republikës, Gjykata e Lartë dhe të Prokurorit të Përgjithshëm dhe të tij ose të deputetëve të saj, dhe kontrollojnë veprimtarinë e radios dhe televizionit shtetëror, agjensisë shtetërore të lajmeve dhe mediat e tjera zyrtare të informacionit.

Anije patrullimi Iliria e marinës shqiptare

Forcat e armatosura

Forcat e Armatosura shqiptare (Forcat e Armatosura të përjavshme Shqiperise) i formuar të parë pas pavarësisë në vitin 1912. Shqipëria reduktuar numrin e trupave aktive nga një numër 1988 prej 65.000 [28] në një numër 2009 të 14.500 [29] me një flotë të vogël të aeroplanëve dhe anijeve në det. Në vitet 1990, vendi hoqi shuma të mëdha të pajisjeve të vjetëruara, të tilla si tanke dhe sisteme SAM nga Shtetet e Bashkuara.

Sot, ajo përbëhet nga Shtabit të Shtabit të Përgjithshëm, të Forcave Shqiptare Land , shqiptare Forcave Ajrore , Detare shqiptare Forcat e Mbrojtjes , të Brigadës Logjistike shqiptare dhe Trajnimit shqiptare dhe Komanda e Doktrinës . Rritja e buxhetit ushtarak ishte një nga kushtet më të rëndësishme për NATO-n integrimin. Shpenzimet ushtarake përbënin rreth 2.7% të PBB në vitin 2008. Që nga shkurti 2008, Shqipëria merr pjesë zyrtarisht në NATO-s Active Endeavour Operacionidetin Mesdhe . [30] dhe ka marrë një ftesë për anëtarësim në NATO më 3 prill 2008. [31] Shqipëria u bë anëtare e plotë e NATO-s, më 1 prill 2009.

Gjeografi

Image satelitore e Shqipërisë
Ksamil islets.

Shqipëria ka një sipërfaqe totale prej 28,748 kilometra katrorë. Ajo shtrihet në mes latitudes 39 ° dhe 43 ° N , dhe kryesisht mes longitudes 19 ° dhe 21 ° E (një zonë të vogël shtrihet në lindje të 21 °). Gjatësia e vijës bregdetare e Shqipërisë është 476 km (296 mi) [32] : 240 dhe shtrihet përgjatë Adriatik dhe Jon . Ultësira të përballen në perëndim me detin Adriatik. 70% e vendit që është i thyer dhe malor, është shpesh i paarritshëm nga jashtë. Mali më i lartë është Korab ndodhet në rrethin e Dibrës , duke arritur deri në 2.753 metra (9032 ft). Klima në bregdetin është tipike mesdhetare me dimër të lagësht dhe verë të butë të ngrohtë, me diell, dhe në vend të thatë.

Kushtet në brendësi ndryshojnë në varësi të lartësisë, por në zonat më të lartë mbi 1500 m / 5,000 ft janë mjaft të ftohta dhe shpesh me dëborë në dimër, këtu kushtet e ftohtë me borë gënjyer mund të zgjatem në pranverë. Përveç kryeqytetin e Tiranës , e cila ka 800.000 banorë, qytetet kryesore janë Durrës , Korçë , Elbasan , Shkodër , Gjirokastër , Vlorë dhe Kukës . Në gramatikën shqipe, një fjalë mund të ketë forma të pacaktuar dhe të caktuar, dhe kjo vlen edhe për emrat e qytetit: si Tiranë dhe Tiranë, Shkodër dhe në Shkodër janë përdorur.

Të tre liqenet më të mëdha dhe më e thellë tektonike e Gadishullit Ballkanik janë të vendosura pjesërisht në Shqipëri. liqenit të Shkodrës në veriperëndim të vendit ka një sipërfaqe që mund të ndryshojnë në mes të 370 km 2 (140 sq mi) dhe 530 km 2, nga të cilat një e treta i takon Shqipëria dhe pjesa tjetër në Mal të Zi. Bregdetare shqiptare të liqenit është 57 km (35 mi). Liqenit të Ohrit gjendet në juglindje të vendit dhe është e ndarë midis Shqipërisë dhe Republikës së Maqedonisë. Ajo ka një thellësi maksimale prej 289 metrash dhe një shumëllojshmëri të florës dhe faunës unike mund të gjenden atje, duke përfshirë "fosilet gjallë" dhe shumë lloje endemike. Për shkak të vlerës së saj natyrore dhe historike, të liqenit të Ohrit është nën mbrojtjen e UNESCO-s . Ka edhe Liqeni i Butrintit e cila është një liqen i vogël tektonik. Ajo është e vendosur në parkun kombëtar të Butrintit.

Male në Shqipërinë qendrore

Klimë

Me bregdetin e vet përballet me detet Adriatik dhe Jon, malore e tij mbështetur mbi toke ngritur Ballkanit, dhe të gjithë vendin shtrirë në një subjekt gjerësi në një shumëllojshmëri të modeleve të motit gjatë stinëve të dimrit dhe verës, Shqipëria ka një numër të madh të rajoneve klimatike për kaq i vogël një zonë. Ultësirës bregdetare kanë motit tipike mesdhetare, krahinën malore të ketë një klimë mesdhetare kontinentale. Në të dy ultësira dhe të brendshme, koha ndryshon dukshëm nga veriu në jug.

Ultësira kanë dimër të butë, mesatarisht rreth 7 ° C (45 ° F). Temperaturat në verë mesatare 24 ° C (75 ° F). Në ultësira jugore, temperaturat mesatare rreth 5 ° C (9 ° F) më të lartë gjatë gjithë vitit. Dallimi është më i madh se 5 ° C (9 ° F) gjatë verës dhe më pak gjatë dimrit.

Temperaturat më në brendësi janë të prekur nga ndryshimet në lartësi sesa me gjerësi ose ndonjë faktor tjetër. Temperaturat e ulëta të dimrit në malet janë shkaktuar nga masa ajrore kontinentale që dominon moti në Evropën Lindore dhe në Ballkan . Erërat veriore dhe verilindja goditje shumë e kohës. Temperatura mesatare e verës janë më të ulëta se në zonat bregdetare dhe shumë më e ulët në lartësi të larta, por luhatjet e përditshme janë më të mëdha. Temperaturat ditën maksimale në basenet e brendshme dhe luginat e lumenjve janë shumë të larta, por netë janë pothuajse gjithmonë të ftohtë.

Peisazhit shqiptar

Mesatare e reshjeve është e rëndë, një rezultat i konvergjencës së airflow mbizotëruese e Detit Mesdhe dhe masive ajrore kontinentale. Sepse ata zakonisht takohen në pikën ku terrenin rritet, shiu bie rëndë në vendet e larta qendrore. Rryma vertikale nisur kur ajri mesdhetar është ngritur të shkaktojnë stuhi të shpeshta. Shumë prej këtyre stuhive janë të shoqëruara nga erërat e forta lokale dhe përmbytje rrëmbyeshëm.

Kur masa ajrore kontinentale është i dobët, erërat e Mesdheut rënie lagështi e tyre më larg në brendësi. Kur ka një dominante kontinentale masë e ajrit, derdhjet e ftohtë e ajrit mbi zonat fushore, e cila ndodh më shpesh në dimër. Sepse temperatura më të ulëta të sezonit të pemëve dëme ulliri dhe frutave agrume, pemët dhe kopshtet janë të kufizuara për vende të strehuar me ekspozime jugore dhe perëndimore, madje edhe në zona me temperatura të larta dimrit mesatare.

Ultësirë ??reshjeve mesataret prej 1.000 milimetra (39.4 in) për më shumë se 1.500 milimetra (59.1 in) në vit, me nivele më të larta në veri. Gati 95% e shiu bie në dimër.

Reshjeve në vargjet malore malore është e rëndë. Të dhënat adekuate nuk janë në dispozicion, dhe vlerësimet ndryshojnë shumë, por mesataret vjetore janë ndoshta rreth 1,800 milimetra (70.9 in) dhe janë të larta deri në 2.550 milimetra (100.4 in) në disa zona veriore. Alpet perëndimore shqiptare (lugina e Boga) janë ndër zonat e lagur në Evropë, duke marrë disa 3.100 mm (122,0 në) e shi në vit. [33] Ndryshim sezonale nuk është fare aq i madh në zonën bregdetare.

Malet më të larta në brendësi të marrë reshje më pak se uplands ndërmjetëm. Terreni dallime të shkaktojë variacione të gjerë lokale, por shpërndarja sezonale është më konsistente të çdo zone.

Në vitin 2009 një ekspeditë nga Universiteti i Kolorados, zbuluar katër akullnajat e vogël në "Mallkuar" malet në veri të Shqipërisë. Akullnajat janë në nivelin relativisht të ulët prej 2.000 metra -. Pothuaj unike për një gjerësi të jugut [34]

Flora dhe fauna

Rrëqebullit ende mbijeton në Shqipëri. [35]

Edhe pse një vend i vogël, Shqipëria shquhet për shumëllojshmëri të pasur e saj biologjike. Ndryshim i klimës dhe terrenit gjeomorfologjia krijojë kushte të favorshme për një numër të endemike dhe të nën-endemike specieve endemike dhe me 27 160 bimë vaskulare subendemic pranishëm në vend. Numri i përgjithshëm i bimëve është mbi 3250 specie, rreth 30% e specieve të florës gjetur të gjithë në Evropë.

Mbi një e treta e territorit të Shqipërisë - rreth 10.000 kilometra katrorë (2,5 milion akra) - është i pyllëzuar dhe vendi është shumë e pasur me florën. Rreth 3.000 lloje të ndryshme të bimëve rriten në Shqipëri, shumë prej të cilave janë përdorur për qëllime mjeksore. Phytogeographically , Shqipëria i përket Mbretërisë verior dhe është e ndarë në mes të Adriatikut dhe të Mesdheut Lindor krahinat e Rajonin e Mesdheut dhe në krahinën ilire të Rajonit Circumboreal . Rajonet bregdetare dhe ultësira kanë tipike mesdhetare makje bimësi, ndërsa lisi pyje dhe bimësi janë gjetur në lartësi më të mëdha. Pyjet e madhe e pisha e zezë , ahu dhe bredhi gjenden në male të larta dhe alpine grasslands rritet në lartësi mbi 1800 metra. [36]

Golden Eagle -simbol kombëtar të Shqipërisë. [37]

Sipas Fondit World Wide për Natyrën dhe Harta e Rajoneve Evropiane Digital ekologjik nga Agjencia Europiane e Mjedisit , në territorin e Shqipërisë mund të ndahet në tre Ekorajonet : pyjet ilir qumeshtit , Malet e Pindit pyje të përziera dhe Dinarike Alpine pyje të përziera. Pyjet janë në shtëpi të një gamë të gjerë të gjitarët, duke përfshirë edhe ujq , arinj , derrave të egër dhe dhia e egër . Lynx , Wildcats , Martens pisha dhe polecats janë të rralla, por mbijetojnë në disa pjesë të vendit.

Ka rreth 760 specie vertebrore gjetur deri tani në Shqipëri. Midis këtyre ka mbi 350 specie zogjsh, 330 ujërave të ëmbla dhe peshku detare dhe 80 lloje gjitarësh. Ka disa lloje kërcënuar globalisht 91 gjetur brenda vendit, ndër të cilat dalmat pelikani , cormorant Pygmy , dhe bli det europiane . Rajonet bregdetare shkëmbore në jug të sigurojë habitateve të mirë për të rrezikuar vulën murg Mesdheut .

Disa nga specie zogjsh më të rëndësishme gjenden në vend, të përfshijë shqiponjë e artë - të njohur si simbol kombëtar i Shqipërisë [37] - shkaba specie, capercaillie dhe të shumta shpend uji . Pyjet shqiptare ende mbajnë komunitete të rëndësishme të gjitarëve të mëdha të tilla si ariu kafe , gri ujku , dhia e egër dhe derri i egër . [36] në veri dhe lindore malet e vendit janë në shtëpi të fundit të mbetur Lynx Ballkanit - një popullsi të rrezikuar në mënyrë kritike nga Euroaziatike rrëqebullit . [38]

Ekonomi

Pompa nafte pranë Mallakastër

Shqipëria mbetet një vend i varfër me standardet e Evropës Perëndimore. [39] e tij PBB për frymë (të shprehura në PPS- Standardet e Fuqisë Blerëse ) qëndroi në 26 për qind e mesatares së BE në vitin 2010. [40] Megjithatë, Shqipëria ka treguar potencial për rritje ekonomike, si biznese të gjithnjë e më shumë zhvendosen atje dhe mallrave të konsumit janë duke u bërë në dispozicion nga tregtarët e tregut në zhvillim, si pjesë e ushtrimit aktuale globale masiv me kosto të ulët. Shqipëria, Qipro dhe Polonia janë të vetmet vende në Evropë që regjistruar rritjen ekonomike në tremujorin e parë të vitit 2009. [41] [42] Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikoi 2,6% rritje për Shqipërinë në vitin 2010 dhe 3.2% në vitin 2011. [43 ] Ka shenja e investimeve në rritje, dhe ndërprerjet e energjisë janë reduktuar deri në masën që Shqipëria tani është eksportuese e energjisë. [44]

Shqipëria dhe Kroacia kanë diskutuar mundësinë e ndërtimit të së bashku një centrali bërthamor në Liqenin e Shkodrës , pranë kufirit me Malin e Zi, një plan që i ka mbledhur kritika nga kjo e fundit për shkak të seismicity në këtë zonë. [45] Përveç kësaj, ka disa dyshim nëse Shqipëria do të jetë në gjendje të financojë një projekt i një shkallë të tillë me një buxhet të përgjithshëm kombëtar prej më pak se $ 5 miliard dollarë. [46] Megjithatë, në shkurt 2009 Kompania italiane Enel njoftoi planet për të ndërtuar një fabrikë 800 MW me qymyr në Shqipëria, për të diversifikuar burimet e energjisë elektrike. [47] Pothuajse 100% e energjisë elektrike prodhohet nga plakja hidrocentrale, të cilat janë duke u bërë më të efektshme për shkak të thatësirave në rritje. [47]

Vendi ka disa depozita të naftës dhe gazit natyror, por prodhuar vetëm 5.400 fuçi naftë në ditë që nga 2009. [48] prodhimin e gazit natyror, llogaritet në rreth 30 milionë metra kub, është e mjaftueshme për të përmbushur kërkesat e konsumatorit. [46] Të tjera burimeve natyrore të përfshijnë, qymyr boksit bakri, dhe mineral hekuri.

Bujqësia është sektori më i rëndësishëm, duke punësuar rreth 58% e forcës së punës dhe gjenerimin e rreth 21% të PBB-së. Shqipëria prodhon sasi të konsiderueshme të gruri, misri duhanit,, fiq (13 prodhuesi më i madh në botë) [49] dhe ullinjtë .

Shkenca dhe teknologjia

Shpenzimet për kërkime shkencore dhe të zhvillimit në Shqipëri nuk i kalon 0.18% të PBB-së, që shënon nivelin më të ulët në Evropë. Konkurrencën ekonomike dhe eksporteve janë të ulëta, me ekonomi ende shumë anon drejt teknologjisë të ulët. Nga viti 1993 e burimeve njerëzore në shkencat dhe teknologjia kanë rënë në mënyrë drastike. Anketa të ndryshme tregojnë se gjatë 1991-2005, rreth 50% e profesorëve dhe shkencëtarëve kërkimin e universiteteve dhe institucioneve shkencore në vend kanë emigruar. [50]

Megjithatë në 2009 qeveria miratoi "Strategjia Kombëtare për shkencën, teknologjinë dhe inovacionin në Shqipëri" [51] që mbulon periudhën 2009-2015. Ajo ka për qëllim të trefishtë shpenzimet publike për kërkimin dhe zhvillimin (R & D) në 0.6% të PBB-së dhe shtoj e shpenzimeve të brendshëm bruto për R & D nga burime të huaja, duke përfshirë edhe përmes Bashkimit Evropian 's Programet kuadër për kërkimin, në pikën ku ajo mbulon 40% të shpenzimeve kërkimore, ndër të tjera.

Transport

Autostrada

Aktualisht ka tre katër autostrada kryesore korsi në Shqipëri: të autostradës që lidh qytetin e Durrësit me Tiranën, që lidh Durrësin me Lushnjë dhe Shqipëri-Kosovë Highway .

The Albania-Kosovo Highway links Kosovo to Albania's Adriatic coast: the Albanian side was completed in June 2009, [ 52 ] and now it takes only two hours and a half to go from the Kosovo border to Durrës . Overall the highway will be around 250 km (155 mi) when it reaches Pristina . The project was the biggest and most expensive infrastructure project ever undertaken in Albania. The cost of the highway appears to have breached €800 million, although the exact cost for the total highway has yet to be confirmed by the government.

Two additional highways will be built in Albania in the near future: Corridor VIII , which will link Albania with the Republic of Macedonia and Bulgaria, and the north-south highway, which corresponds to the Albanian side of the Adriatic–Ionian motorway , a larger regional highway connecting Croatia with Greece along the Adriatic and Ionian coasts. When all three corridors are completed Albania will have an estimated 759 kilometers of highway linking it with all its neighboring countries, Kosovo, Republic of Macedonia, Montenegro, and Greece.

Aviation

The civil air transport in Albania marked its beginnings in November 1924, when the Republic of Albania signed a Governmental Agreement with German Air Company Deutsche Luft Hansa . On the basis of a ten-year concession agreement, the Albanian Airlines Company Adria Aero Lloyd was established. [ citation needed ] In the spring of 1925, the first domestic flights from Tirana to Shkoder and Vlora began. [ citation needed ]

In August 1927, the office of Civil Aviation of Air Traffic Ministry of Italy purchased Adria Aero Lloyd. The company, now in Italian hands, expanded its flights to other cities, such as Elbasan , Korça , Kukësi , Peshkopia and Gjirokastra , and opened up international lines to Rome, Milan , Thessaloniki , Sofia , Belgrade , and Podgorica .

The construction of a more modern airport in Lapraka started in 1934 and was completed by the end of 1935. This new airport, which was later officially named "Airport of Tirana", was constructed in conformity with optimal technological parameters of that time, with a reinforced concrete runway of 12,400 m (40,682 ft), and complemented with technical equipment and appropriate buildings.

During 1955–1957, the Rinasi Airport was constructed for military purposes. Later, its administration was shifted to the Ministry of Transport. On 25 January 1957 the State-owned Enterprise of International Air Transport ( Albtransport ) established its headquarters in Tirana. Aeroflot , Jat , Malev , Tarom and Interflug were the air companies that started to have flights with Albania until 1960. [ 53 ]

During 1960–1978, several airlines ceased to operate in Albania due to the impact of the politics, resulting in a decrease of influx of flights and passengers. In 1977 Albania's government signed an agreement with Greece to open the country's first air links with non-communist Europe. As a result, Olympic Airways was the first non-communist airline to commercially fly into Albania after World War II . By 1991 Albania had air links with many major European cities, including Paris, Rome, Zurich , Vienna and Budapest , but no regular domestic air service. [ 53 ]

A French-Albanian joint venture Ada Air , was launched in Albania as the first private airline, in 1991. The company offered flights in a thirty-six-passenger airplane four days a week between Tirana and Bari , Italy and a charter service for domestic and international destinations. [ 53 ]

From 1989 to 1991, because of political changes in the Eastern European countries, Albania adhered to the International Civil Aviation Organization ( ICAO ), opened its air space to international flights, and had its duties of Air Traffic Control defined. As a result of these developments, conditions were created to separate the activities of air traffic control from Albtransport. Instead, the National Agency of Air Traffic (NATA) was established as an independent enterprise. In addition, during these years, governmental agreements of civil air transport were established with countries such as Bulgaria , Germany, Slovenia , Italy, Russia, Austria, the UK and Macedonia . The Directory General of Civil Aviation (DGCA) was established on 3 February 1991, to cope with the development required by the time.

As of 2007 Albania has one international airport : Tirana International Airport Nënë Tereza . The airport is linked to 29 destinations by 14 airlines. It has seen a dramatic rise in terms of passenger numbers and aircraft movements since the early 1990s. The data for 2009 is 1.3 million passengers served and an average of 44 landings and takeoffs per day.

Train on the Durrës to Tiranë railway line

Railways

The railways in Albania are administered by the national railway company Hekurudha Shqiptare (HSH) (which means Albanian Railways ). It operates a 1,435 mm (4 ft 8 1 ? 2 in) gauge (standard gauge) rail system in Albania. All trains are hauled by Czech -built ?KD diesel-electric locomotives .

The railway system was extensively promoted by the totalitarian regime of Enver Hoxha , during which time the use of private transport was effectively prohibited. Since the collapse of the former regime, there has been a considerable increase in car ownership and bus usage. Whilst some of the country's roads are still in a very poor condition, there have been other developments (such as the construction of a motorway between Tirana and Durrës) which have taken much traffic away from the railways.

Demographics

Regions with a traditional presence of ethnic or linguistic groups other than Albanian.
Tirana , Albania's capital and largest city.

The Albanian population is relatively young by European standards, with a median age of 28.9 years. [ 54 ] After 1990 the Albanian population has faced new phenomena like migration, which greatly affected the distribution by districts and prefectures. Districts in the North have seen a decreasing population, while Tirana and Durrës districts have increased their population, due to internal immigration. [ citation needed ]

As of the last census data from 2001, Albania's population was 3,069,275. [ 5 ] Officially, the Albanian Institute of Statistics estimated it at 3,152,600 on 1 January 2007, at 3,170,048 on 1 January 2008 [ 55 ] and at 3,195,000 on 1 January 2010. [ 4 ] Alternative sources (CIA) estimate the population in July 2011 at 2,994,667. [ 3 ] Albania is a largely ethnically homogeneous country with only small minorities. [ dubious ] The large majority of the population is ethnically Albanian . The exact size of ethnic minorities is not known, as the last census that contained ethnographic data was held in 1989. [ 56 ] According to the latest news, the next census containing ethnographic data will begin in April 2011 with EU counsels assisting in certain fields. [ 57 ] The pilot census is already being conducted, while the official one will being on 2 April 2011. [ 58 ] In February 2011 the government announced that the census would be postponed to prepare for municipal elections in May, while it has come under pressure from various groups and politicians to scrap the questions on ethnicity and religion. [ 59 ]

Minorities include Greeks , Macedonians , Bulgarians , Gorani , Vlachs , Montenegrins , Serbs , Balkan Egyptians , Roma and Jews. The size of the Greek minority is a contentious issue, with the Albanian government claiming it is only 60,000, while some Greek sources are claiming even 300,000. Most Western sources put the size of the Greek minority at around 200,000, or about 6% of the population, [ 1 ] [ 2 ] while the CIA Factbook estimates the Greek minority at 3% of the total population and the US State Department uses 1.17% for Greeks and 0.23% for other minorites. [ 60 ] Nonetheless, the Albanian government fears that if a census were adopted, a considerable part of the population would be registered as Greek. [ 56 ]

Language

The dominant and official language is Albanian , a revised and merged form of the two main dialects, Gheg and Tosk , but with a bigger influence of Tosk as compared to the Gheg. The Shkumbin River is the dividing line between the two dialects. In the areas inhabited by the Greek minority , a dialect of Greek that preserves features now lost in standard modern Greek is really spoken. Other languages spoken by ethnic minorities in Albania include Aromanian , Serbian , Macedonian / Bulgarian and Roma . [ 61 ]

Religion

Et'hem Bey Mosque in Tirana
10th century Church of Virgin Mary

There are no official statistics regarding religious affiliation in Albania. The CIA World Factbook gives a distribution of 70% Muslims, 20% Orthodox Christians, and 10% Roman Catholics. [ 62 ] A Pew Research Center demographic study from 2009 put the percentage of Muslims in Albania at 79.9%. [ 63 ] In 2009 According to the World Christian Encyclopedia , roughly 38% of Albanians are Muslim, and 36% Christian. [ 64 ] According to the US State Department , estimates for active participation in religious services are between 25 and 40%. [ 65 ]

The Albanians first appear in the historical record in Byzantine sources of the late-11th century. At this point, they are already fully Christianised. Christianity was later overtaken by Islam . After independence (1912) from the Ottoman Empire, the Albanian republican, monarchic and later Communist regimes followed a systematic policy of separating religion from official functions and cultural life. Albania never had an official state religion either as a republic or as a kingdom. In the 20th century, the clergy of all faiths was weakened under the monarchy, and ultimately eradicated during the 1940s and 1950s, under the state policy of obliterating all organised religion from Albanian territories.

The Communist regime that took control of Albania after World War II persecuted and suppressed religious observance and institutions and entirely banned religion to the point where Albania was officially declared to be the world's first atheist state . Religious freedom has returned to Albania since the regime's change in 1992. Albanian Muslim populations (mainly secular and of the Sunni branch) are found throughout the country whereas Orthodox Christians are concentrated in the south and Roman Catholics are found in the north of the country. No reliable data are available on active participation in formal religious services, and estimates range from 25% to 40%. [ 66 ]

The first recorded Albanian Protestant was Said Toptani, who travelled round Europe, in 1853 returned to Tirana and preached Protestantism, being arrested and imprisoned by the Ottoman authorities in 1864. Mainline evangelical Protestants date back to the work of Congregational and later Methodist missionaries and the work of the British & Foreign Bible Society in the 19th century. The Evangelical Alliance, which is known as VUSh http://www.vush.org/ was founded in 1892. Today VUSh has about 160 member congregations from different Protestant denomincations. VUSh organises marches in Tirana recently one against blood feuds in 2010. Bibles are provided by the Interconfessional Bible Society of Albania. The first full Albanian Bible to be printed was the Filipaj translation which was printed in 1990.

There are about 4,000 active Jehovah's witnesses in Albania. [ 67 ] Among other religious organizations making inroads into this nation is The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS or 'Mormons'). LDS involvement in Albania began with humanitarian aid during the 1990s. The first missionaries were sent in 1992 with the Albania Tirana Mission being opened in 1996. As of 2008, there were nearly 2,000 members of the LDS church in Albania, spread throughout ten branches with two purpose-built Chapels and one Family History Center. [ 68 ]

Culture

Music and folklore

A traditional male folk group from Skrapar

Albanian folk music falls into three stylistic groups, with other important music areas around Shkodër and Tirana ; the major groupings are the Ghegs of the north and southern Labs and Tosks . The northern and southern traditions are contrasted by the "rugged and heroic" tone of the north and the "relaxed" form of the south.

These disparate styles are unified by "the intensity that both performers and listeners give to their music as a medium for patriotic expression and as a vehicle carrying the narrative of oral history ", as well as certain characteristics like the use of obscure rhythms such as 3/8, 5/8 and 10/8. [ 69 ] The first compilation of Albanian folk music was made by Pjetër Dungu in 1940.

Albanian folk songs can be divided into major groups, the heroic epics of the north, and the sweetly melodic lullabies , love songs, wedding music , work songs and other kinds of song. The music of various festivals and holidays is also an important part of Albanian folk song, especially those that celebrate St. Lazarus Day, which inaugurates the springtime. Lullabies and vajtims are very important kinds of Albanian folk song, and are generally performed by solo women. [ 70 ]

Albanian language and literature

Ismail Kadare at a reading, 2007

Albanian was proven to be an Indo-European language in 1854 by the German philologist Franz Bopp . The Albanian language comprises its own branch of the Indo-European language family.

Some scholars believe that Albanian derives from Illyrian [ 71 ] while others, [ 72 ] claim that it derives from Daco - Thracian . (Illyrian and Daco-Thracian, however, might have been closely related languages; see Thraco-Illyrian .)

Establishing longer relations, Albanian is often compared to Balto-Slavic on the one hand and Germanic on the other, both of which share a number of isoglosses with Albanian. Për më tepër, shqiptare ka pësuar një ndryshim në të cilën theksoi zanore, të gjatë o ka rënë në një, ashtu si në të parin dhe të fundit të kundërt. Likewise, Albanian has taken the old relative jos and innovatively used it exclusively to qualify adjectives, much in the way Balto-Slavic has used this word to provide the definite ending of adjectives.

The cultural renaissance was first of all expressed through the development of the Albanian language in the area of church texts and publications, mainly of the Catholic region in the North, but also of the Orthodox in the South. The Protestant reforms invigorated hopes for the development of the local language and literary tradition when cleric Gjon Buzuku brought into the Albanian language the Catholic liturgy , trying to do for the Albanian language what Luther did for German.

Excerpt from Meshari by Gjon Buzuku

Meshari (The Missal) by Gjon Buzuku , published in 1555, is considered the first literary work of written Albanian. The refined level of the language and the stabilised orthography must be the result of an earlier tradition of written Albanian, a tradition that is not well understood. However, there is some fragmented evidence, pre-dating Buzuku, which indicates that Albanian was written from at least the 14th century AD.

The earliest evidence dates from 1332 AD with a Latin report from the French Dominican Guillelmus Adae, Archbishop of Antivari , who wrote that Albanians used Latin letters in their books although their language was quite different from Latin. Other significant examples include: a baptism formula ( Unte paghesont premenit Atit et Birit et spertit senit ) from 1462, written in Albanian within a Latin text by the Bishop of Durrës , Pal Engjëlli ; a glossary of Albanian words of 1497 by Arnold von Harff, a German who had travelled through Albania, and a 15th century fragment of the Bible from the Gospel of Matthew , also in Albanian, but written in Greek letters.

The National Museum of Albania features exhibits from Illyrian times to World War II.

Albanian writings from these centuries must not have been religious texts only, but historical chronicles too. They are mentioned by the humanist Marin Barleti , who, in his book Rrethimi i Shkodrës (The Siege of Shkodër) (1504), confirms that he leafed through such chronicles written in the language of the people ( in vernacula lingua ).

During the 16th to 17th centuries, the catechism E mbësuame krishterë (Christian Teachings) (1592) by Lekë Matrënga , Doktrina e krishterë (The Christian Doctrine) (1618) and Rituale romanum (1621) by Pjetër Budi , the first writer of original Albanian prose and poetry, an apology for George Castriot (1636) by Frang Bardhi , who also published a dictionary and folklore creations, the theological-philosophical treaty Cuneus Prophetarum (The Band of Prophets) (1685) by Pjetër Bogdani , the most universal personality of Albanian Middle Ages , were published in Albanian . The most famous Albanian writer is probably Ismail Kadare .

Arsim

Before the rise of Communist regime, Albania's illiteracy rate was as high as 85%. Schools were scarce between World War I and World War II . When the Communist regime gained control in 1944, it gave high priority to the wiping out of illiteracy. Strict regulations were introduced, anyone between the ages of 12 and 40 who could not read or write was mandated to attend classes to learn. Since then the country's literacy rate has improved remarkably. [ 73 ] Today the overall literacy rate in Albania is 98.7%, the male literacy rate is 99.2% and female literacy rate is 98.3%. [ 3 ] With large population movements in the 1990s to urban areas, the provision of education has undergone transformation as well. The University of Tirana is the oldest university in Albania, founded in October 1957.

Sport

Football is the most popular Sport in Albania, both at a participatory and spectator level. The Sport is governed by the Football Association of Albania ( Albanian : Federata Shqiptare e Futbollit , F.SH.F.), created in 1930, member of FIFA and a founding member of UEFA . Other played Sports include Basketball, Volleyball, Rugby union , and Gymnastics.

Argëtim

Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) is the public radio and TV broadcaster of Albania, founded in 1938 in Tirana . RTSH runs three television stations named Televizioni Shqiptar (TVSH, TVSH 2, and TVSH Sat), and three radio stations, using the name Radio Tirana in addition to 4 regional radio stations. The international service broadcasts radio programmes in Albanian and seven other languages via medium wave (AM) and short wave (SW). [ 74 ] The international service has used the theme from the song "Keputa një gjethe dafine" as its signature tune . The international television service via satellite was launched since 1993 and aims at Albanian communities in Kosovo , Serbia, Macedonia , Montenegro and northern Greece , plus the Albanian diaspora in the rest of Europe. RTSH has a past of being heavily influenced by the ruling party in its reporting, that being left or right winged.

According the National Council of Radio and Television (KKRT), Albania has an estimated 257 media outlets, including 66 radio stations and 67 television stations, with three national, 62 local and more than 50 cable TV stations. Last years Albania has organized several shows as a part of worldwide series like Dancing with the Stars , Big Brother Albania and Albanians Got Talent .

Health

Health care has been in a steep decline after the collapse of socialism in the country, but a process of modernization has been taking place since 2000. [ 75 ] As of the first decade of the 21st century, there were 51 hospitals in the country, including a military hospital and specialist facilities. [ 75 ] Albania has successfully removed diseases such as malaria .

Life expectancy is estimated at 77.43 years, ranking 51st worldwide, and outperforming a number of European Union countries, such as Hungary and the Czech Republic. [ 76 ] The most common causes of death are circulatory disease followed by cancerous illnesses. Demographic and Health Surveys completed a survey in April 2009, detailing various health statistics in Albania, including Male Circumcision , Abortion and more. [ 77 ]

The Faculty of Medicine of the University of Tirana is the main medical school in the country. There are also nursing schools in other cities. Newsweek ranked Albania 57 out of 100 Best Countries in the World in 2010. [ 78 ]

Cuisine

The cuisine of Albania – as with most Mediterranean and Balkan nations – is strongly influenced by its long history. At different times, the territory which is now Albania has been claimed or occupied by Greece, Italy and the Ottoman Turks and each group has left its mark on Albanian cuisine. The main meal of Albanians is lunch, and it is usually accompanied by a salad of fresh vegetables, such as tomatoes, cucumbers , green peppers and olives with olive oil , vinegar and salt. Lunch also includes a main dish of vegetables and meat. Seafood specialties are also common in the coastal cities of Durrës , Sarandë and Vlorë . In high altitude localities, smoked meat and pickling is very common.

Shih edhe

Shënime

a. ^ Kosovo is the subject of a territorial dispute between the Republic of Serbia and the self-proclaimed Republic of Kosovo . It declared independence on 17 February 2008 , while Serbia claims it as part of its own sovereign territory. Its independence is recognised by 76 UN member states.

Referencat

  1. ^ a b ',Eastern Europe at the end of the 20th century',, Ian Jeffries, p. 69 . Google Books. 25 June Retrieved 27 August 2010 .  
  2. ^ a b The Greeks: the land and people since the war. James Pettifer. Penguin, 2000. ISBN 978-0-14-028899-5
  3. ^ a b c CIA World Factbook : Albania Archived January 16, 2010 at WebCite
  4. ^ a b Institute of Statistics INSTAT Albania
  5. ^ a b Albania: 2001 population census , official web site.
  6. ^ a b c d "Albania" . International Monetary Retrieved 12 April 2011 .  
  7. ^ "Distribution of family income – Gini index" . The World Factbook . CIA. Archived from the original on 23 July 2010 . https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html . Retrieved 1 September 2009 .  
  8. ^ "Human Development Report 2010" . United Nations. 2010 . http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf . Retrieved 5 November 2010 .  
  9. ^ "Albania applies for EU membership" . BBC News . 28 April 2009 . http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8023127.stm . Retrieved 29 April 2009 .  
  10. ^ CIA – The World Factbook Archived January 16, 2010 at WebCite
  11. ^ Reports: Poverty Decreases In Albania After Years Of Growth.Dow Jones Newswires, 201-938-5500. Nasdaq.com
  12. ^ Albania plans to build three hydropower plants.People's Daily
  13. ^ Strong GDP growth reduces poverty in Albania-study. Reuters . Forbes.com
  14. ^ "Lonely Planet's top 10 countries for 2011 – travel tips and articles – Lonely Planet" . http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164# . Retrieved 2 November 2010 .  
  15. ^ OED
  16. ^ Madrugearu A, Gordon M. The wars of the Balkan Peninsula . Rowman & Littlefield, 2007. p.146
  17. ^ Richard Talbert , Barrington Atlas of the Greek and Roman World , ( ISBN 0-691-03169-X ), Map 49 & notes.
  18. ^ The Illyrians by JJ Wilkes, 1992, ISBN 978-0-631-19807-9 , page 279,"We cannot be certain that the Arbanon of Anna Comnena is the same as Albanopolis of the Albani, a place located on the map of Ptolemy (3.12)"
  19. ^ Robert Elsei. The Albanian lexicon of Dion Von Kirkman who had an unfortunate case of the el sweaty dos bollocks.Earliest reference to the existence of the Albanian language , pp. 113–122.
  20. ^ Pinocacozza.it (Italian) (Albanian)
  21. ^ Radio-Arberesh.eu (Italian)
  22. ^ Kristo Frasheri. History of Albania (A Brief Overview) . Tirana, 1964.
  23. ^ Lloshi, Xhevat. "The Albanian Language" . United Nations Development Programme . http://mirror.undp.org/albania/download/pdf/albanian.pdf . Retrieved 9 November 2010 .  
  24. ^ Arnaut at the Free Dictionary
  25. ^ Akademia e Shkencave e RPSH. Instituti Gjuhësisë dhe i Letersisë (1982). "Studime filologjike" (in Albanian). Studime filologjike (Tirana) (36): 44 . http://books.google.com/?id=mbJiAAAAMAAJ&q=Arnaut+arvanit&dq=Arnaut+arvanit .  
  26. ^ "On the Organization and Functioning of the Local Government, Republic of Albania, 2000" (PDF). Archived from the original on 20 September 2010 . http://www.webcitation.org/5sskA8M0G . Retrieved 27 August 2010 .  
  27. ^ "Nato welcomes Albania and Croatia" . BBC News . 1 April 2009 . http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7977332.stm . Retrieved 2 April 2009 .  
  28. ^ "Albania sells off its military hardware" . BBC News . 17 April 2002 . http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1935630.stm .  
  29. ^ "Albania to abolish conscription by 2010" . SETimes.com. 21 August Retrieved 29 December 2009 .  
  30. ^ "NATO.int" . NATO.int . http://www.nato.int/issues/active_endeavour/index.html . Retrieved 27 August 2010 .  
  31. ^ "Albania membership Nato" . NATO . http://www.nato.int/issues/nato_albania/evolution.html .  
  32. ^ R. Eftimi. "SOME CONSIDERATIONS ON SEAWATER-FRESHWATER RELATIONSHIP IN ALBANIAN COASTAL AREA" . ITA Consult . http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-02/ALBANIA-I.pdf .  
  33. ^ Current date/time is Fri 27 Aug 2010 10:12 pm. "Qendrim.forumotion.net" . Retrieved 27 August 2010 .  
  34. ^ "Twenty-first Century Glaciers and Climate in the Prokletije Mountains, Albania Journal Arctic, Antarctic, and Alpine Research Publisher Institute of Arctic and Alpine Research, University of Colorado ISSN 1523-0430 (Print) 1938–4246 (Online) Issue Volume 41, Number 4 / November 2009 DOI 10.1657/1938-4246-41.4.455 Pages 455–459 Online Date: 30 November 2009" . Instaar.metapress.com. 30 November 2009 . http://instaar.metapress.com/content/273213h3t4370272/ . Retrieved 27 August 2010 .   [ Lidhje vdekur ]
  35. ^ "Conservation of the Critically Endangered Balkan Lynx" . Retrieved 5 January 2011 .  
  36. ^ a b http://www.cbd.int/doc/world/al/al-nbsap-01-p1-en.pdf
  37. ^ a b Streissguth, Thomas (2010). Albania in Pictures . Twenty-First Century  
  38. ^ "The Balkan Lynx Conservation Compendium" . Catsg.org . http://www.catsg.org/balkanlynx/20_blx-compendium/index.htm . Retrieved 29 December 2009 .  
  39. ^ Albania Country Brief . Department of Foreign Affairs and Trade ( Australia ), 1 August 2008. Retrieved 15 August 2009.
  40. ^ "Albania's GDP per capita in PPS (2008)" (PDF). Eurostat . http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-25062009-BP/EN/2-25062009-BP-EN.PDF . Retrieved 25 June 2009 .  
  41. ^ Business: Albania, Cyprus register economic growth SEtimes.com
  42. ^ Strong economic growth potential puts Albania and Panama top of long term investment list, Propertywire.com
  43. ^ International Monetary Fund (IMF), 9 October 2010 Albania and the IMF
  44. ^ "Albania's strides to EU accession" . BBC News . 11 December 2009 . http://news.bbc.co.uk/2/hi/8406675.stm .  
  45. ^ "Albania, Croatia plan nuclear power plant" . Balkaninsight.com . http://www.balkaninsight.com/en/main/news/18259/ . Retrieved 27 August 2010 .   [ dead link ]
  46. ^ a b CIA – The World Factbook Archived January 16, 2010 at WebCite
  47. ^ a b Enel Albanian Joint Venture Introduces Coal In Albania's Power Mix , Business Monitor Online, 24 February 2009
  48. ^ CIA The World Factbook: Oil producers
  49. ^ Albania Country Profile , FAO
  50. ^ Research for Development Highly Skilled Migration from Albania
  51. ^ "Strategy of Science, Technology and Innovation Retrieved 27 August 2010 .  
  52. ^ Wynne, Alexandra. "Albania highway: Making the first move , Features , New Civil Engineer" . Retrieved 29 December 2009 .  
  53. ^ a b c "History of the Airport" . Tirana International Airport Retrieved 15 January 2011 .  
  54. ^ Women, Men and shefit's in Albania 2006 , Instat, Tirana, 2007
  55. ^ "Albania National Institute of Statistics official web site" . Archived from the original on 17 January 2010 . http://www.instat.gov.al/ .  
  56. ^ a b Kosta Barjarba. "Migration and Ethnicity in Albania: Synergies and Interdependencies" (PDF) . http://www.watsoninstitute.org/bjwa/archive/11.1/Essays/Barjarba.pdf .  
  57. ^ "Albania to hold census in 2011" . http://www.balkans.com/open-news.php?uniquenumber=47384 . Retrieved 22 August 2010 .  
  58. ^ "2011 Census Newsletter" (in Albanian). INSTAT. 2010 . http://repobal2011.instat.gov.al/Resources/Data/Census2011/Newsletter.pdf . Retrieved 19 September 2010 .  
  59. ^ Balkan Insight. Albania's controversial census postponed. 1 March 2011. [1]
  60. ^ Albania , US Department of State Bureau of European and Eurasian Affairs, Background Note November 2008. Retrieved on 14 May 2009
  61. ^ "Languages of Albania" . http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=albania . Retrieved 31 October 2010 .  
  62. ^ 2009 CIA World Factbook Archived January 16, 2010 at WebCite
  63. ^ Miller, Tracy, ed (October 2009). "Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population" (PDF). Pew Research Center . http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf . Retrieved 16 February 2011 .  
  64. ^ p 51 (2001). World Christian Encyclopedia . Oxford University Press. ISBN 978-0-19-507963-0 .  
  65. ^ State.gov , Freedom of Religion 2007
  66. ^ "Albania: International Religious Freedom Report 2007" . State.gov. 14 September 2007 . http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90160.htm . Retrieved 27 August 2010 .  
  67. ^ "2008 Jehovah's Witnesses Worldwide Status Report" . Watch Tower . http://www.watchtower.org/e/statistics/worldwide_report_statistics.htm . Retrieved 27 September 2009 .  
  68. ^ "LDS Newsroom-Country Profile-Albania" . The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints . http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/contact-us/albania .  
  69. ^ Arbatsky, Yuri, cited in Koco with the footnote Translated and published by Filip Fishta in Shkolla Kombëtare (The National School; No.1, May 1939), 19, and quoted from his Preface to Pjetër Dungu 's Lyra Shqiptare (see note 2).
  70. ^ "Albanian Music" . Eno Koco at the University of Leeds . http://www.leeds.ac.uk/music/staff/ek/ . Retrieved 28 August 2005 .  
  71. ^ Encyclopedia of Indo-European Culture By JP Mallory, Douglas Q. Adams Edition: illustrated Published by Taylor & Francis, 1997 ISBN 978-1-884964-98-5 , 9781884964985 ( "Although there are some lexical items that appear to be shared between Romanian (and by extension Dacian) and Albanian, by far the strongest connections can be argued between Albanian and Illyrian." page 11) Concise Encyclopedia of Languages of the World By Keith Brown, Sarah Ogilvie Contributor Keith Brown, Sarah Ogilvie Edition: illustrated Published by Elsevier, 2008 ISBN 978-0-08-087774-7 , 9780080877747 ( "Albanian constitutes a single branch of the Indo-European family of languages. It is often held to be related to Illyrian, a poorly attested language spoken in the Western Balkans in classical times" page 22)
  72. ^ "The Thracian language" . The Linguist List . http://linguistlist.org/forms/langs/LLDescription.cfm?code=txh . Retrieved 27 January 2008 . "An ancient language of Southern Balkans, belonging to the Satem group of Indo-European. This language is the most likely ancestor of modern Albanian (which is also a Satem language), though the evidence is scanty. 1st Millennium BC – 500 AD."  
  73. ^ Zickel, Iwaskiw, 1994
  74. ^ Radio Tirana's Broadcasting Schedule as of 2007 – RadioTirana.org
  75. ^ a b "Albania-prel.pmd" (PDF) . http://www.euro.who.int/document/e80089.pdf . Retrieved 29 December 2009 .  
  76. ^ CIA – The World Factbook , Life Expectancy ranks
  77. ^ Albania DHS Surveys .
  78. ^ "The World's Best Countries" . Newsweek . 16 August 2010. Archived from the original on 16 August 2010 . http://www.newsweek.com/feature/2010/the-world-s-best-countries.html . Retrieved 27 August 2010 .  

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html

Lidhje të jashtme

Coordinates : 41°N 20°E ? / ? 41°N 20°E ? / 41; 20

Mjete vetjake
Hapësira
Variantet
Veprimet
Navigation
Bashkëveprim
Toolbox
Print / eksport
Gjuhët

mk.gd - Translate any webpage in real-time - This webpage has been translated in order to make it available in another language, view original page

View this page in: Afrikaans, Albanian, Arabic, Belarusian, Bulgarian, Catalan, Chinese (Simp), Chinese (Trad), Croatian, Czech, Danish, Dutch, English, Estonian, Filipino, Finnish, French, Galician, German, Greek, Hebrew, Hindi, Hungarian, Icelandic, Indonesian, Irish, Italian, Japanese, Korean, Latvian, Lithuanian, Macedonian, Malay, Maltese, Norwegian, Persian, Polish, Portuguese, Romanian, Russian, Serbian, Slovak, Slovenian, Spanish, Swahili, Swedish, Thai, Turkish, Ukrainian, Vietnamese, Welsh, Yiddish

Content and any subsequent copyright is upheld by the third-party - contact@mk.gd